Wprowadzenie
Do Bali idealnie pasują najbardziej banalne określenia, jakie można spotkać w literaturze podróżniczej: przepiękna, uwodzicielska, hipnotyzująca, magiczna. Używane jednak zbyt często powszednieją i tracą siłę oddziaływania. I na tym polega rozterka każdego piszącego o tej wyspie, ponieważ takie właśnie słowa najtrafniej oddają rzeczywistość. Każdy bardziej stonowany opis wydaje się wręcz niestosowny. Ten, kto pierwszy powiedział, że małe jest piękne, musiał wcześniej tu bawić. Ta nieduża wyspa - jedna z 17 tys. w największym archipelagu świata - urzeka zadziwiającą różnorodnością krajobrazów i kultury. Można tu spędzić wakacje nie tylko w prawdziwie sielskiej scenerii, ale także obcując ze wspaniałą sztuką, zachwycającą bogatymi tradycjami, wysokimi walorami artystycznymi i oryginalnością. O spójności tutejszego społeczeństwa zadecydowała religia, historia i... ryż. To jego uprawy określają odrębność poszczególnych społeczności zamieszkujących wyspę. Kluczowe znaczenie mają wspólne systemy nawadniania pól i niezbędna ku temu współpraca wszystkich Balijczyków.
Pierwszym widokiem, jaki ukazuje się przybywającym, nie są bynajmniej tarasy ryżowe. Lotnisko międzynarodowe znajduje się na południowych krańcach wyspy - w regencji Badung. jednej z ośmiu - mocno zurbanizowanych i skomercjalizowanych. To tutaj, najczęściej w Sanurze lub Kucie, zatrzymuje się większość turystów, by opalać się na plażach, tańczyć w dyskotekach i beztrosko się bawić. Nie znaczy to bynajmniej, że ktoś, kto nie gustuje w tego rodzaju rozrywkach, powinien jak najszybciej stąd uciekać, ponieważ nawet pośród tej jawnej komercji można odnaleźć sporo wspaniałych zabytków dawnej Bali. Dalej na północ, w regencjach Tabanan, Gianyar i Bangli, krajobrazy nie są tak zróżnicowane, wioski mniejsze, a kultura bardziej autentyczna. Na wschodzie, w regencjach Klungkung i Karangasem. skupiała się w przeszłości władza wyspy. Dziś centralna i wschodnia Bali to główne ośrodki sztuk plastycznych i scenicznych. Trzeba się naprawdę postarać, żeby nie natknąć się tu na jakieś przedstawienie taneczne, koncert gamelanu, wystawę malarstwa czy rzeźby.